четверг, 5 июля 2012 г.

 


Սեփական առանցքի շուրջ պտտվելով, եթե անգամ նույն կետին վերադառնաս, միևնույն է, արդեն ուրիշ ես: 

Խանութում վաճառողուհին նայեց ոտքերիս, ընտրեց առաջին պատահած կոշիկը, ինձ տվեց: Կոշկը մեծ էր, անհարմար: Հետո երկար ժամանակ փորձում էր համոզել, որ այն իսկը ինձ համար է կարված: Նայեցի ոտքերիս, վաճառողուհու կարմրած դեմքին, վերցրի կոշիկը ու դուրս եկա խանութից: Վաճառականները լավ են համոզում:

***
Քաղաքում մարդիկ վաղուց չեն խոսում: Քաղաքը համր է, խուլ: Երբ փոքր էի, ականջներիս հասնում էին ինչ-որ ձայներ: Տեսնում էի, որ մարդիկ ցանկանում են ինչ-որ բան ասել: Կիսաբաց բերաններից դուրս էին գալիս կիսատ-պռատ տառեր, արձագանքներ, հոգոցներ: Ինքս դեռ նորմալ չէի կարողանում ձևակերպել մտքերս. ես ու քաղաքը նման էինք: Ես մեծացա, խոսել սովորեցի, իսկ քաղաքը դեռ լուռ է, հիմա անգամ չի կմկմում: Հանում եմ ականջակալներս. ոչինչ չեմ լսում:
 Զարմանալի բան... քայլել մի փողոցով, որով անցել ես ամեն օր, 19 տարի: Ամեն անգամ տուն վերադառնալուց, երբեք տնից չհեռանալուց... Փողոցը դեռ օտար է, մայթերը անգիր գիտեմ, իսկ հիշողություններ չկան:
Վերջերս պատահաբար աչքովս ընկավ մի փողոցի նկար: Չգիտեմ փողոցի անունը, հասցեն, չգիտեմ անգամ, թե որ քաղաքում է, բայց կարոտում եմ: Իմ փողոցային սերը կսպասի ինձ...

***
Տանը սպասվում են ամեն օրվա նման: Ամեն ինչ նույնն է: Փոխանակում եմ մի երկու խոսք, կատարում իմ` երեխային հատուկ պարտականությւոնը: Այդպես ես ամեն օր ապացուցում եմ, որ ընտանիքի անդամ եմ, որ երջանիկ եմ: Տուն- փակ տարածություն, պատեր, որոնց ներսում գլխիս են փշրվում  երազանքներ, նպատակներ, կիսատ-պռատ գործեր, թափվում ափսեիս մեջ ու հետո կանգնում կոկորդիս: Իսկ ես երազանք չունեմ:  Ուզում եմ բարձր ձայնով բղավել` <<հասկանում ես, ընտանիք,  ՊԱՀԱՆՋ ՉԿԱ, ՊԱՀԱՆՋ ՉԿԱ, ՊԱՀԱՆՋ ՉԿԱ>> : Միայն մի փոքր պատուհան է պակասում, որ օդ ներս գա. շնչահեղձ եմ լինում: Խանութում կոշիկ են վաճառում, տանը` չիրականացած երազանքներ: 

*** 
Քեզ հանդիպեցի փողոցում` քաղաքի միակ խաչմերուկում: Մի բուռ քաղաքի մայթերը շատ նեղ էին երկուսիս համար: Նայեցի ցրված հայացքիդ, կոպիտ մատներիդ, կիթառիդ, Հասկացա, որ որիշ մոլորակից ես: Կյանքում չեմ փորձել, բայց կարդացածս գրքերից, լսածս երգերից, նայածս ֆիլմերից  գիտեմ, որ հերոինից առաջանում է կախվածություն: Մեկ անգամ փորձելուց հետո զգում ես պահանջ: Միայն դու կարող ես օգնել: Խոստացիր, որ իմ հերոինը կլինես, ինձ պահանջ է պետք չփշրվելու համար: Բռնի'ր ձեռքս` չընկնենք. մայթերը նեղ են երկու տարբեր մոլորակների համար: Ժպտում ես: Դու իմ հերոինն ես:

***
Հյուրասենյակում խշխշում է հեռուստացույցը, սենյակում մայրիկը խոսում է հեռախոսով: Դիմացս դրված սառչում է թեյս. ես այստեղ չեմ, մտքերս, արցունքներս ծանրանում են կոկորդիս: Թքում եմ ուղիղ բաժակի մեջ: Փոքրիկ աղջիկը այդպես էլ աղջիկ չդարձավ.
ում է պետք: Առաջ, երբ դուք մենախոսում էիք, ես կախում էի գլուխս, սրում ականջներս լսելու համար. ձեզ պատասխան հարկավոր չէր, արձագանք հարկավոր չէր. սեփական ձայնն էիք ստուգում: Անցել են այդ ժամանակները. Հիմա, երբ նույնիսկ ամբողջ կոկորդով բղավում եք, ես միայն խշշոց եմ լսում:

***
Սիրում եմ առավոտվա հոտը, դեռ մարդկանց լռությունից չծանրացած մայթերը: Ձեռքումս կոշիկի տուփն է. ես կանգնած եմ փակ խանութի առաջ: Վաճառողուհին բացում է  դուռը սիրալիր ժպիտով: Նա ինձ չի հիշում, ոտքերս չի հիշում: Նրան եմ մեկնում տուփը: Գումար հարկավոր չէ. ես ուղղակի վերադարձնում եմ կոշիկները: Հասկանում եք, բարեկամ, ձեր կոշիկները ինձ անհարմար են:

***
Տուն չունեմ, կոշիկ չունեմ, երազանքներ չունեմ, առաջ ու հետո չունեմ...Հիմա ես միայն պահանջ ունեմ: Երկար , նեղ փողոցով վազում եմ մեր խաչմերուկ` քեզ սպասելու: Դու իմ հերոինն ես, իսկ ինձ մոտ կախվածություն է առաջանում.... 

понедельник, 23 апреля 2012 г.

Զբոսանք



Երեկոյան քաղաքը ավելի կխեղճանա, արևի լույսով ընդարձակ թվացող փողոցները կսկեն նեղանալ, մայթերը կմոտենան այնքան, որ դանդաղ կխեղդվեմ տարածության, ժամանակի, օդի, ինքս իմ պակասից...
 Քաղաքը այդպես էլ խոսել չսովորեց: Ամեն անգամ լարում եմ լսողությունս, ամբողջ մարմնով ծգվում դեպի շենքերը, փորձում որսալ ինչ-որ ձայներ.. Որպես պատասխան լսում եմ արյանս շրջանառությունը, սրտիս անհաստատ զարկերը,
ուղեղիս աշխատանքը..Իսկ քաղաքը.. Մարդիկ այստեղ չեն զրուցում, մարդիկ ձեռք են քաշել անգամ մենախոսությունից....Քաղաքը համր է:
Ընտրություններից առաջ փռված ասֆալտը սկսում է ծանրանալ անցորդների ոչինչ չասող քայլերից: Ես նրանցից մեկն եմ` նոր, անհարմար կոշիկներով (այդպես էլ չսիրեցի նոր կոշիկներս) ...
Մենք վախենում ենք բաց փողոցներից, բաց ճակատներից..մենք պատեր ենք սիրում` հաստ շետով պատեր..Պատերը մեզ պաշտպանում են անձրևից, ցրտից, իրարից, մտքերից, օդից, կյանքից: Պատերը սպանում են լուսամուտները, պատերը սպանոմ են բոլոր դռները...
Կոկորդս լցված է կիսատ-պռատ ցանկություններով, զգացողություններով, մի օրվա սիրով, քեզնով, չապրածով: Ես դանդաղ փակվում եմ ինքս իմ մեջ մայթերի նման , ես օտարում եմ ինձ, ցանկապատում եմ իմ շուրջը ներս չնայելու համար:

Ծխելը վնասակար է առողջությանը...
Ես չեմ ծխում..
Խմելը վնասակար է առողջությանը..
Ես չեմ խմում...
Սիրելը վնասակար է առողջությանը...
Ես չեմ սիրում...
Ապրելը վնասակար է առողջությանը...
Ես չեմ ապրում...


Քաղաքը շարժվում է ինձնից դանդաղ` թարմ ասֆալտապատված մայթերով. մի կերպ եմ քայլում իմ նոր կոշիկներով:  Դատարկությունը լցվում է ինձնով, իսկ ես` ականջակալներիցս հնչող կիթառի թույլ, արդեն նահաջող ակորդներով:
 Երկուշաբթին չի տարբերվում շաբաթվա մնացած բոլոր օրերից. ես չեմ տարբերվում քաղաքից:
Մենք երկուսս էլ մտածում ենք մեր առողջության մասին. բոլորը գիտեն, որ ծխելը վնասակար է առողջությանը...

среда, 11 апреля 2012 г.

Հրաժեշտ


Ես քո բացակա ներկայությունից
Սկսում եմ կորցնել իմ հենման կետը,
Անձայն հեռանում ինքս ինձանից,
Իմ իսկ ձեռքերով պրկած պարանից
Բոլոր չգործած մեղքերիս համար
Ու մեռած ցավիս...
Դու ճանաչում ես լոկ կաղապարս,
Իսկ ես` ափերիդ տաք սառնությունը:
Դու ինձ սիրում ես, ինչքան տեսնում ես,
Իսկ ես քեզ զգում եմ ինձնից առավել:
Դու ինձ օտար ես, անծանոթ կարոտ,
...վառվող մի կրակ...
Որ գալարվում է ազդրերիս մեջ տաք,
Ձգվում կոնքերիս շուրջը դողալով,
Ապրելու վախով, չապրածի սիրով...
Դու ինձ սիրում ես, ինչքան կարող ես...
Ես քեզ սիրում եմ ատելու չափ շատ...

вторник, 28 февраля 2012 г.

Երգ սառած ապուրի մասին





Այսօր արվեստը փողոց է ելնում

Տուն չդառնալու հաստատ որոշմամբ:
Իրենից հետո, հետոյից առաջ
Նա նույնիսկ նամակ, թերթիկ չի գրի ձեզ հրաժեշտի…
Արվեստը այսօր ուզում է քայլել, թափառել, թքել ցեխոտ մայթերին:
Ու անչափահաս տղայի նման ծխել նկուղում, գրել պատերին,
Կոտրել ապակին, կիթառը, դուռը…
Դատարկել իրեն, հոգին, մարմինը գարեջրի մեջ փաբերից մեկում…
Իրեն պատահած պոռնիկի գրկում մոռանալ վաղը, ուրիշը, հեռուն..
Խուլիգանների, գողերի պես այն, որ էլ գտնելու ոչինչ չեն կորցնում:
Հոգ չէ, որ մինչև կաթիլը վերջին
Կտրվի կյանքին, գորշին, փողոցին...
Կկորցնի իրեն, նորը կգտնի…
Ու սովորության շղթան փշրելով`
Նա դուրս կթռչի տնից, պատերից…
Հին կոշիկներով կվազի երկար, հևասպառ, խելառ…
Արվեստը ցեխոտ, կեղտոտ, ընկեցիկ,
Բոլորից հոգնած, հին, բայց թափանցիկ…
Տձև, չհարմարվող,  առանց անցյալի ու անապագա…
Հենց այդ արվեստն է այսօր որոշել….
Չէ', հաստատ գիտի…Էլ տուն չի դառնա…
Ների’ր ինձ, մայրիկ…
Ես նրա հետ եմ.
Նա իմ ընկերն է, թշնամին, սերը…
Նա էլ ինձ նման քամի է փնտրում
Մութ փողոցներում…
Հասկացի'ր, մայրի'կ,
Ես արդեն մեծ եմ,
Ես հիմա գիտեմ,որ նախաճաշին, ճաշին, ընթրիքին
Իմ ափսեի մեջ թաքուն լցնում եք ձեր ապրած կյանքը,
Ձեր ՊԵՏՔ է-ն, Ճիշտը..
Իսկ ԴՈԳՄԱՆԵՐԻ ձեր չափաբաժնից սկսում եմ խեղդվել…
Ես վախենում եմ կախվածությունից…
Ես ու արվեստը…Մենք եղբայրներ ենք. իրար նման ենք, իրարից տարբեր
Չենք ուզում սենյակ, ապուր, նոր կոշիկ…
Կներես ինձ, մա'մ…. ես նրա հետ եմ…
Սառած ապուրս կարող ես թափել….

суббота, 14 января 2012 г.

Լապտերներ



Փողոցում վառվում են միայնակ լապտերները, հետոն թվում է հեռու, անկարևոր...Քայլեր...Ոտաբոբիկ, թաց քայլեր, մի քիչ արև մայթերին, աչքերիդ մեջ, վարսերիս մեջ, մի քիչ արև միայնակ լապտերներոին...Ու գիշերին վառվում են նրանք մեկ առ մեկ: Քայլում են երկու միայնակ օտար: Հարազատ, հեռու օտարները չեն սպասում առավոտվան.նրանք գիտեն, որ գիշերն անսահման է: Փողոցը ջերմ, մատները ջերմ, կիթառը ջերմ..նոտաներ...
Գիշեր, մայթեր, աստղեր, ինչ-որ տեղ լապտերներ` ժպտացող, սպասող..
Օտարները գիտեն, օտարները զգում են, որ մոտ են այնքան, որ կարևոր չէ առավոտը, կարևոր չեն երկար, փոշոտ փողոցները, գիշերներն ու ցերեկները, որ պիտի անցնեն, իսկ հետո...հետո երկուսով արև կշնչեն...

пятница, 6 января 2012 г.

Անվերնագիր


Ես հանձնվում եմ առանց պայքարի
Ու վայր եմ դնում զենքերս բոլոր..
Ես անզեն սրտով, սառած մատներով
Ինձ վտարում եմ ձեր աշխարհներից,
Ուր հիվանդ վախին էլ բուժում չկա,
Ուր ես կորցրել եմ ամենն, ինչ ունեմ....
Ցասկոտ փոթորկի, մրրիկների դեմ
Այժմ մենակ եմ իմ անառագաստ
Անխարիսխ նավով...
Գիտեմ` օտար եմ ձեր ցերեկներին ու արևներին,
Օտար երգերին, սիրուն, ձեռքերին:
Հավերժ աքսորված ձեր փակ սրտերից ու բաց մտքերից.....
Հավերժ թափառող, հավերժ խելագար:
Ու միշտ որոնող թաց սրտի ձայներ
Ձեր խնջույքներում.....
Պատուհանից ներս....
Ես մեծ օտարն եմ...
Դուք մի' վախեցեք...
............Բացե'ք դռները
Փոթորիկները մենակ են շրջում....

понедельник, 2 января 2012 г.

Նոր էջ


Ու կրկին կոտրված ապակիներ` բազմագույն, բազմաձև, բայց այս անգամ ամեն բան այլ է: Ես չեմ պատրաստվում հավաքել դրանք, ընտրել հարմար գույներ, նկարել անցած մի ամբողջ կյանք և կամ մեծ ՊԵՏՔ Է-ն, որ կոտրված ապակու ամեն հատվածում իր գույնը ունի.. Ստիպում է կանգնել, շրջվել ու հետո երբեք առաջ չշարժվել, սպասել ոչնչին ու խեղդվել երկար....
 Այս անգամ ես կլցնեմ դատարկությունը դողացող տողերով, կիսատ մնացած հույզերով, չստացած ու չվատնած սիրով: Ես կլցնեմ դատարկությունը ինձնով ու առաջ կանցնեմ առանց վարանելու, առանց մրսելու: Կքայլեմ ապակիների վրայով ՄԵՐԿ ՍՐՏՈՎ. ես չեմ վախենում հետքերից.....
..........................Երբ հեռու լինեմ ու բարձր, ես ձեզ թռչել կսովորեցնեմ.............

воскресенье, 1 января 2012 г.

Ապրում եմ...


Փակի'ր դռները. մենք արդեն մեծ ենք
Սպասելու համար ու կարոտելու,
Մենք արդեն մեծ ենք տխրելու համար,
Ոչինչ չասելու, բայց հասկանալու...
Մեծ ենք խոսելու, լռելու համար,
Նորից թռչելու, չմտածելու:
....Ու առանց լույսի լուռ աղոթելու,
Երբ հավատում ենք, որ աստվածները
Մեզ վաղուց արդեն չեն էլ ճանաչում..
Գիտես, սիրելի'ս, արդեն շատ ուշ է
Վերելքի համար ու մեծ վայրէջքի:
Ուշ է ինձ նորից շնչելու համար,
Ձեռքդ բռնելու, քեզ տաքացնելու..
Այս պատերազմում անգույն երգերի
Մենք լոկ պարտվող ենք..
Մենք արդեն մեծ ենք
Նույնիսկ ատելու, ստելու համար...
Իսկ ես, փոքրի'կս, ես դեռ սիրում եմ...